Vitaliteit op de werkvloer gaat verder dan fruit en sporten

Bij een vitale werkvloer denken we al snel aan een schaal fruit in de kantine, een fietsplan of collega’s die tijdens de lunch samen een rondje lopen. Allemaal prima initiatieven, maar vitaliteit zit ook in minder opvallende dingen. Zeker op plekken waar lichamelijk werk wordt gedaan. In een magazijn, werkplaats of productieomgeving bepaalt de manier waarop het dagelijkse werk is ingericht voor een groot deel hoeveel fysieke inspanning een werkdag vraagt.

Daarbij zijn hulpmiddelen minstens zo interessant als sportieve extraatjes. Wanneer medewerkers regelmatig zware goederen moeten verplaatsen of pallets op hoogte zetten, kan Elektrische stapelaar kopen bijvoorbeeld een relevante keuze zijn. Niet omdat iedere fysieke handeling uit het werk moet verdwijnen, maar omdat voortdurend zwaar tillen, trekken en manoeuvreren iets anders is dan gezond in beweging blijven.

Gezond bewegen is niet hetzelfde als zwaar belasten

Bewegen tijdens het werk kan prettig zijn. De hele dag achter een bureau zitten is tenslotte ook niet ideaal. Toch betekent een actieve baan niet automatisch dat de fysieke belasting goed verdeeld is. Juist repeterende werkzaamheden kunnen na verloop van tijd zwaar worden.

Denk aan pallets die iedere dag op dezelfde manier worden verplaatst, dozen die vanaf een onhandige hoogte worden gepakt of ladingen waarmee regelmatig gemanoeuvreerd moet worden. Eén zo’n handeling hoeft weinig voor te stellen. Doe je dezelfde beweging tientallen keren per dag, dan ontstaat een heel ander verhaal. Daarom is het verstandig om niet alleen te kijken naar wat iemand kan tillen of verplaatsen, maar vooral naar hoe vaak die handeling voorkomt.

Kijk eens naar een gewone werkdag

Wie de vitaliteit op de werkvloer wil verbeteren, hoeft niet meteen een compleet programma op te tuigen. Een rondje over de werkvloer kan verrassend veel vertellen. Waar moeten medewerkers veel kracht zetten? Welke werkzaamheden zorgen aan het einde van een dienst voor vermoeidheid? En zijn er taken waarbij mensen zelf allerlei handige oplossingen hebben bedacht omdat de officiële werkwijze eigenlijk niet zo praktisch is?

Juist die dagelijkse observaties zijn waardevol. Een onhandig ingerichte opslag kan bijvoorbeeld betekenen dat iemand veel vaker loopt dan nodig. Een zware pallet die telkens handmatig moet worden verplaatst, vraagt misschien om een ander hulpmiddel. Soms zit verbetering in een grote aanpassing, maar vaak zijn het kleine praktische veranderingen die het werk prettiger maken.

Hulpmiddelen moeten bij het werk passen

Materieel aanschaffen alleen omdat het technisch gezien meer kan, heeft weinig zin. Een hulpmiddel werkt pas echt goed wanneer het aansluit op de ruimte, de goederen en de mensen die ermee werken. Een enorm apparaat in een krap magazijn kan eerder irritatie opleveren dan gemak.

Kijk daarom naar zaken als hefhoogte, gewicht van de goederen, beschikbare manoeuvreerruimte en het aantal transportbewegingen per dag. Bedrijven zoals Tramag richten zich op verschillende vormen van intern transportmaterieel, waardoor er per werksituatie naar een passende oplossing gekeken kan worden. Voor de vitaliteit is vooral van belang dat zo’n hulpmiddel daadwerkelijk werkzaamheden verlicht die anders onnodig veel kracht of herhaling vragen.

Afwisseling maakt fysiek werk prettiger

Niet iedere lichamelijke taak hoeft geautomatiseerd te worden. Afwisseling kan juist een belangrijk onderdeel zijn van prettig werken. Een medewerker die gedurende een dienst verschillende werkzaamheden uitvoert, belast het lichaam anders dan iemand die uren achter elkaar precies dezelfde beweging maakt.

Dat vraagt soms om een andere planning. Wissel waar mogelijk taken af en voorkom dat één persoon voortdurend het zwaarste onderdeel van een proces uitvoert. Kijk tegelijkertijd of de werkplek logisch is ingericht. Materialen die vaak nodig zijn, kunnen bijvoorbeeld op een comfortabele hoogte en goed bereikbare plek staan. Het klinkt eenvoudig, maar zulke keuzes merk je iedere werkdag opnieuw.

Praat met de mensen die het werk uitvoeren

Een gezonde werkplek bedenken vanuit een kantoor is lastig. Medewerkers op de vloer weten meestal precies welke handelingen vervelend zijn en waar tijd verloren gaat. Vraag daarom niet alleen of het werk zwaar is, maar laat mensen concreet vertellen waar dat in zit.

Misschien blijkt een bepaalde route onnodig lang. Misschien rijdt een palletwagen niet prettig over een specifieke vloer. Of een medewerker moet steeds draaien en bukken om goederen op de juiste plek te krijgen. Zulke details zie je niet altijd terug in cijfers, terwijl ze voor het dagelijkse werk behoorlijk belangrijk kunnen zijn.

Vitaliteit zit juist in dagelijkse keuzes

Een gezonde organisatie ontstaat niet door één jaarlijkse vitaliteitsweek. Het zijn vooral de keuzes die iedere werkdag terugkomen die verschil maken. Hoe is het werk verdeeld? Welke hulpmiddelen zijn beschikbaar? Kunnen medewerkers aangeven wanneer iets onpraktisch of onnodig zwaar is?

Fruit, sporten en samen wandelen kunnen daar prima bij horen. Op een fysiek actieve werkvloer begint vitaliteit alleen een stukje eerder. Goed kijken naar hoe mensen hun werk uitvoeren en vervolgens onnodige belasting verminderen, maakt gezond werken onderdeel van de dagelijkse praktijk. En juist dan wordt vitaliteit meer dan een leuk extraatje.