Waarom een verslaving een hersenziekte is

Als je aan een verslaving denkt, dan denk je misschien niet in eerste instantie aan een hersenziekte. Toch is een verslaving wel degelijk een hersenziekte te noemen. Vraag jij je af waarom dit dan het geval is?? We leggen je graag uit hoe dit precies werkt, maar ook hoe een klinische behandeling bij een verslaving een goede oplossing is.

Een verslaving is gelijk een hersenziekte

Kortgezegd is een verslaving een hersenziekte die ontstaat omdat je als gebruiker een middel gebruikt, of een handeling uitvoert, en deze heel prettig vindt. Dit komt door bepaalde hersengebieden, die een rol spelen bij het verslaafd worden. De neurotransmitter dopamine speelt hier een belangrijke rol bij. Het is een stof die het beloningscentrum in je hersenen activeert. Dit zorgt automatisch voor een fijn gevoel. Als je dan dit gevoel steeds weer opnieuw wil ervaren, dan raak je verslaafd. Zeker ook omdat je steeds meer van het middel of de handeling nodig hebt om hetzelfde gevoel te blijven ervaren. Op deze manier raak je langzaam maar zeker verslaafd aan bijvoorbeeld alcohol, 3-MMC, GHB, seks, gamen of cocaine.

Maar waarom wordt verslaving dan een hersenziekte genoemd?

Om uit te kunnen leggen waarom verslaving feitelijk een hersenziekte is, duiken we even de hersenen in. De neocortex in jouw hersenen (ook wel bekend als nieuwe hersenen) zorgt dat jouw ratio en verlangens goed met elkaar gereguleerd worden. Het heeft tot taak om ervoor te zorgen dat de conflicten tussen verlangens (“Ik wil graag het effect en de roes van een bepaald middel of handeling ervaren”) en rationele overwegingen (“Ja maar ik moet morgen werken”) in goede banen worden geleid. Jouw middenhersenen willen niks liever dan toegeven aan het verlangen, maar je nieuwe hersenen zien dat niet zitten. Indien jij verslaafd bent, dan werkt je neocortex minder goed. Naarmate je erger verslaafd raakt, wordt dit effect ook steeds sterker. Blijf je een bepaald middel steeds maar gebruiken, of verricht je keer op keer dezelfde handeling, dan vindt er een permanente verandering plaats in je brein. Als je dan een externe prikkel krijgt, worden jouw hunkeringen alleen maar sterker. Dit gevoel blijft zelfs voorkomen bij mensen die al maanden niet gebruiken.

Maar waarom raken sommige mensen dan verslaafd en andere niet?

Niet iedereen zal verslaafd raken. Dat heeft te maken met een aantal verschillende factoren:

• Erfelijkheid speelt een belangrijke rol bij een verslaving. Heeft iemand binnen jouw familie te maken met verslavingsproblematiek? Dan is de kans groot dat ook andere familieleden met een verslaving te maken gaan krijgen;

• Bepaalde persoonlijke eigenschappen spelen ook een rol bij een verslaving. Stel dat jij gevoelig bent voor stress, dan is de kans groter dat je op den duur een middel gaat zoeken waardoor deze stress afneemt;

• Je omgeving kan ook invloed hebben op jouw gedrag met betrekking tot verdovende middelen of verslavend gedrag. Wellicht zie je dat iemand zich prettig voelt door een bepaald middel en wil je dat ook ervaren. Het kan ook dat je dwang ervaart om ook te gaan gebruiken;

• Ook de eigenschappen van de verschillende middelen spelen een rol. Er zijn nu eenmaal verdovende middelen die sterker verslavend zijn dan andere verdovende middelen. Crack, cocaïne, methamfetamine, heroïne en tabak behoren tot de middelen die het meest verslavend zijn.

Hoe kom je van een verslaving af?

Indien je eenmaal verslaafd bent, dan is het niet makkelijk om hier ook weer vanaf te komen. De eerste stap die je moet nemen om van je verslaving af te komen, is door te erkennen dat je daadwerkelijk verslaafd bent. Dit is eigenlijk ook gelijk de moeilijkste stap. Niemand wil erkennen dat ze de controle kwijt zijn geraakt en dat ze een probleem hebben. Realiseer je alleen dat er altijd hulp beschikbaar is. Het maakt daarbij niet uit of je nu te maken hebt met een verslaving aan alcohol, gamen of seks. Recovery MHC is een GGZ-instelling die gespecialiseerd is op het gebied van ondersteuning bieden bij allerlei verschillende verslavingen. Wij bekijken bij nieuwe cliënten altijd wat voor verslaving er precies speelt en hoe we gaan zorgen dat iemand hier weer vanaf komt. De oplossingen variëren daarbij van een 12-stappenprogramma bij Recovery MHC, tot klinische of ambulante behandeling. Er wordt altijd per geval bekeken welke soort behandeling het meest geschikt is. Zo is het bijvoorbeeld bij een middelenverslaving belangrijk om er eerst voor te zorgen dat de middelen het lichaam uit gaan. Dit heet detoxificatie. 

Een belangrijke voetnoot: verslavingen komen vaak voor in combinatie met een psychisch probleem. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een depressie, angstklachten of ADHD. Het is in zulke gevallen belangrijk om ook deze onderliggende klachten te behandelen.